Najważniejsze i najbardziej aktualne zagadnienia gospodarki odpadami komunalnymi i ochrony środowiska, możliwość nawiązania kontaktów z wybitnymi specjalistami, źródło wiedzy „z pierwszej ręki” oraz okazja do wymiany poglądów na temat nurtujących branżę problemów. Tak jednym zdaniem można podsumować obrady XIII Międzynarodowego Zjazdu Ekologicznego, który odbył się w dniach 23-24 listopada 2009 r. w Poznaniu. Jak co roku Zjazd otworzył Międzynarodowe Targi Ochrony Środowiska POLEKO 2009. Opiekunem naukowym spotkania był prof. dr hab. Andrzej Mizgajski z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Uroczystego otwarcia XIII Zjazdu dokonali zaproszeni goście honorowi oraz gospodarze. Jako pierwszy zabrał głos wiceprezes firmy Abrys Robert Rosa, następnie w imieniu ministra środowiska przywitał gości podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska, Bernard Błaszczyk, z ramienia Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego głos zabrała pani marszałek Krystyna Poślednia. Na zakończenie Andrzej Byrt, prezes poznańskich targów, zaprosił wszystkich do udziału w XXI już edycji Międzynarodowych Targów Poznańskich POLEKO 2009.
Od wielu lat w programie Zjazdu znajdują się imprezy towarzyszące, seminaria i konferencje, dzięki którym docieramy do szerokiego grona odbiorców. Tegoroczna edycja Zjazdu zgromadziła przeszło 650 osób, byli to przede wszystkim przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, zakładów gospodarki komunalnej, funduszy ekologicznych, uczestnicy cyklu spotkań związanych z gospodarką odpadami, jak również przedstawiciele przedsiębiorstw z branży odpadowej.
Tematem przewodnim Zjazdu była „Gospodarka odpadami – uwarunkowania i wyzwania”. Najważniejsze zagadnienia omówiono podczas trzech sesji tematycznych. Pierwsza z nich pt. „Kluczowe zmiany w prawie” dotyczyła aktualnych zmian w przepisach dotyczących gospodarki odpadami. Do udziału w sesji zachęcono przedstawicieli trzech resortów odpowiedzialnych za gospodarkę odpadami w kraju, jednak tylko Ministerstwo Środowiska pozytywnie odpowiedziało na zaproszenie. Referat na temat kluczowych zmian w prawie wygłosił Bernard Błaszczyk. Sesji przewodniczył prof. dr hab. Marek Górski z Uniwersytetu Łódzkiego, który w przejrzysty sposób omówił obowiązki i zasady funkcjonowania poszczególnych poziomów administracji publicznej w systemie gospodarowania odpadami.
Sesja druga została poświęcona finansowaniu gospodarki odpadami. Poprowadził ją oraz referat wygłosił dr Przemysław Gonera z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Wystąpienie na temat problemów związanych z wypełnianiem wniosków o dofinansowanie ze środków POIiŚ przedstawił Robert Markiewicz z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a prezes Polskiego Stowarzyszenia Beneficjentów Funduszy Pomocowych – Jerzy Jacek Rybiński – ocenił sprawność pozyskiwania środków unijnych na inwestycje w ochronie środowiska. Kolejny prelegent – Andrzej Porawski ze Związków Miast Polskich – mówił na temat powiatowych i gminnych funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Z przekonaniem stwierdził, że misja powiatowych i gminnych funduszy za wcześnie zostanie zakończona. Ostatnie dwa wystąpienia wygłosili przedstawiciele sponsorów prezes Sita Polska Jean-Michel Kaleta, oraz wiceprezesa Banku Ochrony Środowiska Krzysztof Telega.
Ostatnią, trzecią sesja obrad poświęcono podsumowaniu cyklu konferencji zorganizowanych w ciągu mijającego roku przez firmę Abrys na temat gospodarowania odpadami. Sesja „Kluczowe zagadnienia gospodarki odpadami” pod przewodnictwem dr. inż. Ryszarda Szpadta z Politechniki Wrocławskiej skupiła wybitnych specjalistów, którzy sprawowali opiekę naukową nad poszczególnymi konferencjami.
Doktor inż. Piotr Manczarski z Politechniki Warszawskiej mówił o zmianie znaczenia technologii w systemie gospodarki odpadami komunalnymi. Zwrócił uwagę na to, że składowiska odpadów powinny pełnić funkcję zakładów unieszkodliwiania odpadów oraz przyjmować do składowania jedynie pozostałości po wcześniejszym przetworzeniu. Profesor dr hab. inż. Marek Kozłowski z Politechniki Wrocławskiej przedstawił obowiązki dotyczące odpadów ulegających biodegradacji. Kolejne wystąpienie prof. dr. hab. Andrzeja Jędrczaka z Uniwersytetu Zielonogórskiego dotyczyło uwarunkowań i funkcjonowania zakładów mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych. Wątek odpadów niebezpiecznych w strumieniu odpadów komunalnych omówiła dr inż. Barbara Kozłowska z Politechniki Łódzkiej, która w podsumowaniu stwierdziła, iż brakuje jednoznacznych regulacji prawnych, umożliwiających prawidłową gospodarkę odpadami niebezpiecznymi, wyodrębnionymi z masy odpadów komunalnych. Ostatnie wystąpienie należało do dr. inż. Tadeusza Pająka, który przedstawił stopień zaawansowania projektów budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych w Polsce.
Równolegle do obrad odbywających się na dużej Sali miało miejsce dwugodzinne seminarium towarzyszące „Efektywne zarządzanie energią w gminie”, które zorganizowano we współpracy z firmą Dalkia. Seminarium poświęcone było efektywności energetycznej. Zastanawiano się nad tym, jaki wpływ na efektywność energetyczną ma kogeneracja, ciepło systemowe i odnawialne źródła energii.
Miłym zakończeniem pierwszego dnia obrad była uroczysta Gala, podczas której tradycyjnie już rozdano nagrody oraz wyróżnienia dla osób szczególnie zasłużonych w działaniach na rzecz ochrony środowiska. Otrzymali one Puchar Recyklingu, Tytuł „Promotora Energetyki Odnawialnej”, Nagrodę Pracy Organicznej w Ochronie Środowiska im. Wojciecha Dutki, Tytuł Dyrektora Roku 2008 Zakładu Oczyszczania Miasta oraz nagrodę w konkursie organizowanym przez Bank Ochrony Środowiska S.A. „Wygrywasz Ty, wygrywa natura”. Nie zabrakło również elementu artystycznego, jakim niewątpliwie był występ Teatru Jednego Mima Ireneusza Krosnego.
Drugiego dnia Zjazdu odbyło się seminarium Dzień Duński w drodze do COP 15. Zostało ono przygotowane we współpracy z Ambasadą Królestwa Danii. Uczestników spotkania przywitał ambasador Hans Michael Kofoed-Hansen i zaprosił do czynnego udziału w seminarium. Trzy sesje tematyczne były okazją do wymiany informacji na temat duńskich doświadczeń i rozwiązań z zakresu ochrony środowiska i gospodarki odpadami na poziomie gminy. Prelegenci skupili się przede wszystkim na gospodarce odpadami oraz wodno-ściekowej. Część wykładów poświęcono recyclingowi odpadów i pozyskiwaniu z nich energii.
Patronat honorowy nad przedsięwzięciem objęli ministrowie środowiska i infrastruktury, główny inspektor ochrony środowiska, generalny dyrektor ochrony środowiska, prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, ambasador Danii, wojewoda wielkopolski, marszałek województwa wielkopolskiego oraz prezydent miasta Poznania.
Sandra Kokocińska
Abrys Sp. z o.o.
Wydarzeniem szczególnym podczas tegorocznego Zjazdu Ekologicznego był panel dyskusyjny, któremu przewodniczył prof. dr hab. Andrzej Mizgajski z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Uczestnicy dyskusji panelowej:
Bernard Błaszczyk – Ministerstwo Środowiska,
Zbigniew Kamieński – Ministerstwo Gospodarki,
Andrzej Porawski – Związek Miast Polskich,
Lech Matuszczak – Krajowa Izba Gospodarki Odpadami,
Michał Dąbrowski – Polska Izba Gospodarki Odpadami,
Witold Zińczuk – Związek Pracodawców Gospodarki Odpadami,
Aleksander Kozłowski – Ogólnopolskie Stowarzyszenie Komunalnych Związków Gmin
Dyskusja panelowa w obecności blisko 300 uczestników Zjazdu Ekologicznego była unikalną okazją do skonfrontowania poglądów przedstawicieli sfery publicznej i biznesu na temat przyszłości systemu gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce. Firmy działające na rynku gospodarki odpadami chciałyby utrzymania, przynajmniej w zasadniczych kwestiach, obecnego systemu prawnego, natomiast przygotowywane przez Ministerstwo Środowiska nowe regulacje wychodzą naprzeciw oczekiwaniom wielu gmin i zmierzają do zdecydowanego zwiększenia ich roli w tej dziedzinie.
Argumenty przytaczane przez przedstawicieli branży były różnorodne. Wskazywali oni na to, że przekazanie gminom własności odpadów byłoby sprzeniewierzeniem się zasadom wolnego rynku poprzez zmonopolizowanie ustalania reguł funkcjonowania systemu, prowadzenia gospodarki odpadami oraz sprawowania funkcji kontrolnych. Dodatkowo mówiono o braku przygotowania części gmin do zorganizowania i egzekwowania odpowiedniego poziomu gospodarki odpadami. Świadczyć ma o tym fakt, że gminy nie mogą doprowadzić do ustalenia lokalizacji planowanych spalarni ze względu na opór społeczności lokalnych. Przegrane w niektórych gminach referenda na temat wprowadzenia podatku śmieciowego powinny być również impulsem do poszukiwania porozumienia z przedsiębiorcami. Reprezentujący przedsiębiorców stwierdzili, że główną przyczyną niezadowalającego stanu gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce jest niestabilne prawo.
Przedsiębiorcy obawiają się też, że w przypadku przejęcia własności odpadów przez gminy sposób wyłaniania operatorów będzie preferował jednostki komunalne, a jeśli będą co roku ogłaszane nowe przetargi, to firmy stracą motywację do inwestowania.
Opowiadający się za przejęciem przez gminy własności odpadów argumentowali, że konieczność zmiany systemu wynika z tego, że obecny stan gospodarki odpadami komunalnymi jest bardzo zły, o czym świadczy zaledwie 6% odpadów poddawanych odzyskowi. W tym kontekście krytycznie oceniono intensywny lobbing na rzecz utrzymania obecnego stanu prawnego, stosowany przez działające w Polsce firmy zagraniczne, podczas gdy inne systemy działają we Francji czy Niemczech, gdzie te przedsiębiorstwa mają swoje centrale.
Przedstawiono pogląd, że odpowiedzialność gmin za gospodarkę odpadami musi być powiązana z otrzymaniem statusu posiadacza odpadów, co daje możliwość kierowania poszczególnymi strumieniami. Tymczasem średnio w miastach działa 11 firm, a w jednym aż 78 firm, przy czym zaledwie 2% z nich wywiązuje się z prawnego obowiązku przekazywania gminom informacji. Podkreślono, że respektowanie wolnego rynku nie może oznaczać braku regulacji. Przytoczony przykład Lublina, gdzie działa tylko 5 przedsiębiorstw odbierających odpady i miasto radzi sobie ze sterowaniem strumieniami odpadów, pokazuje jednak, że w skali kraju istnieją duże różnice w sprawności działania samorządu gmin.
Przedstawiciel Związku Miast Polskich wskazał, że gminom chodzi o skuteczne skierowanie strumienia odpadów, a nie o tworzenie własnych firm. Rozwiewał też obawy przedsiębiorców, że gminy chciałyby wyłaniać operatorów bez przetargów czy też co roku miałyby być ogłaszane nowe przetargi wyłaniające operatora systemu.
Przedstawiciel Ministerstwa Gospodarki wyraził pogląd, że w obliczu źle funkcjonującego systemu gminy powinny mieć instrumenty do kierowania strumieniami odpadów trafiających do poszczególnych instalacji, lecz nie mogą one przejmować inicjatywy technologicznej. Nie należy eliminować inicjatywy przedsiębiorców, ale wykorzystywać ich potencjał jako źródła postępu.
Minister Błaszczyk wyraził przekonanie, że głównym problemem Polski jest praktyka stosowania prawa, a nie jego niestabilność. Propozycje Ministerstwa Środowiska nie mają na celu niszczenie firm, jest ono otwarte na kontrpropozycje i gotowe do dyskusji. Projekt zostanie upubliczniony w internecie po przyjęciu go przez Komitet Stały Rady Ministrów.
W końcowej części debaty głos zabrało również kilku uczestników Zjazdu, którzy uwypuklali poszczególne wątki podejmowane przez panelistów.
Prowadzący dyskusję zauważył w podsumowaniu, że są powody do optymizmu. Panuje zgodność co do tego, iż obecny stan gospodarki odpadami komunalnymi w Polsce nie może być uznany za zadowalający. Wszyscy dyskutanci deklarowali zaangażowanie na rzecz poprawy sytuacji, choć pojawiały się rozbieżności co do najlepszych rozwiązań. Mimo to wszyscy zgodzili się, że w nowym systemie ważną rolę do odegrania ma zarówno sfera publiczna, jak i sektor gospodarczy.
prof. dr hab. Andrzej Mizgajski
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
najbliższe szkolenia 
%20Logo%20Ecoportal.com.pl.jpg){kind=small}
.jpg){kind=logo}
.jpg){kind=logo}
.jpg)
.jpg){kind=small}
.jpg)
.jpg){kind=logo}
.jpg)
